เมื่อกล่าวถึงพระถังซัมจั๋ง หลายคนก็จะนึกถึงวรรณกรรมไซอิ๋ว และอาจจะไม่ได้คิดว่าพระถังฯ มีตัวตนจริงๆในประวัติศาสตร์เสียด้วยซ้ำ

พระถังซำจั๋ง หรือหลวงจีนเสวียนจั้ง ท่านเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่มีคุณูปการอย่างยิ่ง กับทั้งวงการพระพุทธศาสนาและวงการประวัติศาสตร์ เพราะนอกจากท่านจะได้ทำหน้าที่อัญเชิญพระไตรปิฎกฉบับภาษาสันสกฤตไปยังแผ่นดินต้าถังแล้ว ท่านยังได้เขียนหนังสือบันทึกการเดินทางของท่านไว้อีกหนึ่งเรื่องด้วยเช่นกัน ในชื่อว่า 大唐西域记 (Great Tang Records on the Western Regions) หนังสือชุดนี้แบ่งเป็น 12 เล่ม โดยเรื่องที่เราจะพูดถึงกันนี้ อยู่ในเล่มที่ 10

หลังจากพระถังซัมจั๋ง ได้จาริกแสวงบุญไปทั่วดินแดนพุทธภูมิ และกลับถึงนาลันทาแล้ว ท่านได้เขียนถึงเรื่องเล่าเกี่ยวกับ 6ดินแดน ที่อยู่ทางทะเล เลยออกไปจากอินเดีย มีเนื้อหาดังนี้

一、傳聞六國。

從此東北大海濱山谷中,有室利差呾羅國。
次東南大海隅有迦摩浪迦國。
次東有墮羅缽底國。
次東有伊賞那補羅國。
次東有摩訶瞻波國,即此雲林邑是也。
次西南有閻摩那洲國。凡此六國,
山川道阻,不入其境,然風俗壤界,聲聞可知。

自三摩呾咤國西行九百余裏,至耽摩栗底國。(東印度境。)

ซึ่งแปลออกมาได้ความโดยสรุปว่า

"เรื่องเล่าของหกดินแดน

จากนี้ไปตามฝั่งทะเลผ่านภูเขา และหุบเขาไปแล้วมีแคว้นศรีเกษตร (ชิด-หลี-ซา-ต๋า-ล้อ)
ถัดไปทางตะวันออกเฉียงใต้ตอนปากอ่าวเรียกแคว้นคามลังกา (เกีย-มอ-ลัง-เกีย)
ต่อไปทางทิศตะวันออก คือแคว้นทวารวดี (โต-โล-โป-ตี้)
ต่อไปทางทิศตะวันออก คือแคว้นอีศานปุระ (อี๋-เซีย-น้า-โป้-ล้อ)
ต่อนั้นไปทางทิศตะวันออก คือแคว้นมหาจามปา (หมอ-เฮ่อ-เจียน-ปอ) ซึ่งชาวจีน เรียกว่าหลินยี่
ส่วนทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ คือแคว้นยมะนะทวีป (ยัน-โม-นา-โจว)"

หลังจากรวบรวมเอกสารแล้ว น่าจะพอประมาณการได้ว่า บันทึกนี้เขียนขึ้นราวปี ค.ศ.637 (ราว พ.ศ.1180) เนื่องจากเป็นบันทึกในเล่มท้ายๆแล้ว (เล่ม 10 จาก 12) คงจะไม่ใด้เขียนตั้งแต่การมาถึงอินเดียใหม่ๆเป็นแน่แท้ทั้งโดยเนื้อหาก็กล่าวถึงการเดินทางไปทั่วอินเดียแล้วจึงเอ่ยถึงเรื่องนี้ แต่ก็ไม่ควรใหม่กว่านี้มากนัก เพราะหลังจากนี้ดินแดนแถบนี้เปลี่ยนไปพอสมควร